أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

412

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

[ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 68 ] قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَ كُفْراً فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ( 68 ) عبد اللّه عبّاس گفت كه : جمعى جهودان بنزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدند و گفتند : يا محمّد تو بتوراة ايمان دارى و مقرّى كه كتاب خداست و حقّ است ؟ - گفت : آرى ، گفتند ترا با ما اتّفاق است ما با تو اتّفاق نميكنيم در آنكه قرآن حقّ است و از نزديك خداست ما را برين رها كن كه تو اقرار دارى كه حقّ است ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : بگو اى محمّد اهل كتاب را از جهودان و ترسايان كه : شما بر هيچ چيز نه‌ايد اقامت توراة و انجيل نكنيد يعنى تا ايمان نياريد به آنچه دروست از نبوّت محمّد و بشارت به او و وجوب ايمان به او و بكتاب و به آنچه فرو فرستاده شد بشما از خداى شما يعنى قرآن كه خداى تعالى بر همهء مكلّفان فرستاد و تخصيص ايشان براى اقامت حجّت است بر ايشان و گفته‌اند : مراد جملهء ادلّه است كه خداى تعالى نصب كرده است بر صحّت مسلمانى و توحيد و عدل و نبوّت انبياء و نبوّت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و بيفزايد بسيارى را ازيشان آنچه به تو فرستادند از خداى تو كفر و طغيان ، پس تو اى محمّد برين قوم كافران اندوهگن مباش و اين براى تسليت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت كه او دل در ايمان ايشان بسته بود چون ايمان نياوردندى دلتنگ شدى گفت : تو بريشان دلتنگ مشو كه بدوزخ شوند كه ايشان مستحقّ آن‌اند . اگر گويند كه : چون عند نزول قرآن كفر و طغيان ايشان در زيادت گردد نه اين مفسده بود كه مفسده آن بود كه فساد عند آن حاصل آيد ؟ ! گوئيم كه : چنين نباشد كه شرطى ديگر با اين بود و آنست كه از باب تمكين نبود چون قدرت و آلت و چون قرآن و ساير ادلّه از باب تمكين است مفسده نباشد . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 69 ] إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ وَ النَّصارى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 69 ) آنگه حقّ تعالى از احوال مؤمنانى كه در اصل مؤمن بودند و آن مؤمنانى كه اهل كتاب بودند كه ايمان آوردند برسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خبر داد و گفت : آنان كه ايمان آوردند و